استاد بزرگوار محمد شجاعی،در جلسه هفتگی انسان‌شناسی مورخه ۱۱ اسفندماه ۱۳۹۴ به شرح مادر اسماء الهی و اینکه همه انسان ها اعضای یکدیگر و از یک روح هستند پرداخت که در ادامه یاداشت هایم از این جلسه معنوی را تقدیم شما معارف جویان عزیز می نمایم.

خلایق قادر به درک صفت مومن نیستند

امام در حدیثی می‌فرماید: لَا یَقْدِرُ الْخَلَائِقُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ، خلایق نمی‌توانند به باطن و کُنه صفات الهی راه پیدا کنند و بعد فرمود: فَکَمَا لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَکَذَلِکَ لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ رَسُولِ اللَّهِ(ص) ، همانطور خلایق نمی‌توانند به کنه صفات خدا راه پیدا کنند به کنه صفات رسول‌الله(ص) هم نمی‌توانند راه پیدا کنند و بعد فرمود: وَ کَمَا لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ الرَّسُولِ(ص) فَکَذَلِکَ لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ الْإِمَامِ(ع)، همانطور که نمی توانند کنه و صفات رسول الله(ص) را درک کنند قادر به درک کنه و باطن صفت امام هم نیستند، و شاهد بحثمان اینجا که می فرماید: وَ کَمَا لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ الْإِمَامِ(ع) کَذَلِکَ لَا یُقْدَرُ عَلَى کُنْهِ صِفَهِ الْمُؤْمِن ، مردم همانطور که قادر به درک کنه و صفت امام نیستند هیچ کس نمی تواند کنه صفت مومن را درک کند و خلایق قادر به درک آن نیستند واین عظمت مومن را در نزدک خدا می رساند که از آن درس های زیادی باید گرفت.

تعریف شخص مومن
مؤمن در قرآن مترادف با انسان حقیقی است و قرآن فقط مومن را انسان به معنای حقیقی می‌داند بنابراین ما سر و کارمان وقتی با مؤمنین است در واقع با کسی است که حرمتش از کعبه هم بالاتر است و ما هر حرمتی برای کعبه می گذاریم برای مومن باید بیشتر بگذاریم.مؤمنین یک شخصیت و حقیقت واحد دارند ، مومنین مثل یک بدن واحد هستند.
انسان‌ها اعضای یکدیگر هستند با آن‌ها مهربان باشید
گاهی وقتها ما در باره مومنین صحبت نمی‌کنیم درباره بشر صحبت می‌کنیم، بنی‌آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند. چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار، روایت بسیاری است که انسان‌ها را مثل خودتان بدانید و با آن‌ها مهربان باشید.
همه انسان‌ها با هم وحدت دارند
در نهج‌البلاغه می‌فرماید: انسان‌ها یا در ایمان و تشیع با شما برابر هستند، یا حداقل در خلقت با شما وحدت دارند و آنها هم انسان هستند و این جا معنی بشر را می دهد که ظاهر همه یکی است و جسما انسان هستند و می‌گویند همه را دوست داشته باشید و به آن‌ها ظلم نکنید و فخر نگذارید، بنابراین انسان‌ها در هر جا و هر نژاد و فرهنگی محترمند.
رحمت رحمانیه انسان نسبت به همه بشر
مرحوم آیت‌الله بهجت(ره) می‌فرمود اگر من برای شیعیان هم دعا نکنم برای چینی‌ها هم دعا می‌کنم ،که آنجا سیل و زلزله آمده است، هر چند هم کیش ما نیستند و اعتقادات ما را ندارند اما انسان هستند و انسان هر جا هست محترم می باشد و این جور دوست داشتن را رحمت رحمانیه می گویند و انسان از رحمت خدا این قسم را دارد که نسبت به همه چیز دوست و در صلح است و بد کسی را نمیخواهد، حیوانات، گیاهان، اشیاء، همه برای انسان عزیز هستند.عاشقم بر همه عالم که عالم از اوست.
رحمان اولین اسمی که از الله صادر شده/ خلقت خدا بر اساس رحمانیت
به ما دستور داده اند که بوسیله رحمت رحمانیه به اشیاء نگاه کنیم، در سیر اسماء الهی اولین اسمی که از الله صادر می شود رحمان است، خلقت خدا بر اساس رحمانیت است، الرَّحْمَنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْإِنسَانَ .
ام الاسماء و مادر همه اسماء الهی چیست؟/ نزدیکترین و با سرعت‌ترین اسماء برای رسیدن به خدا
تعلیم و خلقت کار رحمان است و سایر اسماء الهی از رحمان گرفته می شوند، هر اسمی که ببینید، بیش از هزار اسم همه از الرحمن گرفته می شود؛ لذا در قوس صعود، در معاد و بازگشت، در جریان خودسازی و دینداری و ایمان اگر کسی بخواهد به خدا به سرعت نزدیک شود باید ام الاسماء مادر همه اسماء را داشته باشد که بتواند زود شبیه خدا بشود و آن رحمان است و باید این رحمان را داشته  و نسبت به همه چیزمهربان باشد و هرگز آدمی عصبی، خشن ، خود خواه ، بد بین نباشد بلکه مهربان بوده و نبست به همه چیز هم مهربان باشد.
 رحمت رحیمه نسبت به شیعیان و رحمت رحمانیه نسبت به همه انسان‌ها
اما وقتی سخن از تشیع ، شیعیان و مومنین است دیگر رحمت رحمانیه نیست بلکه رحمت رحیمه است، خداوند دو رحمت دارد یک رحمت رحمانیه به همه مخلوقات دارد و دیگری رحمت ویژه نسبت به کسانی که اطاعتش می کنند ، راهش را طی می کنند و میخواهند تقرب بجویند و این رحمت را رحیمیه گویند که یک رحمت ویژه است، و خداوند در آیه ۱۲۸ سوره توبه می فرماید: « بِالمُؤمِنینَ رَءوفٌ رَحیمٌ » خدا به مومنین رئوف و رحیم است.این رحمت خیلی خاص و ویژه است ما هم همینطور هستیم همه مردم را دوست داریم اما بعضی را ویژه و خاص دوست داریم.
مومنین نسبت به یکدیگر مثل یک بدن واحد هستند
پیامبر می فرماید: مَثلِ مومنین در دوستی ، عطوفت ، مهر ورزی به همدیگر مثل یک پیکر واحد است و مومنین این چنین هستند، مومنین نسبت به همدیگر مثل یک بدن واحد با هم هستند که اگر یک عضوی از آن بدرد بیاید دیگر اعضا بی خواب می شوند و تب آنها را می گیرد.این شعر حکیمانه سعدی « بنی آدم اعضای یکدیگرند, که در آفرینش ز یک گوهرند. چو عضوی به درد آورد روزگار, دگر عضوها را نماند قرار….» از این روایت است.
بی تفاوت نبودن نسبت به مسائل مسلمین در سراسر جهان
حدیثی از پیامبر(ص) است که فرمودند : کسی که روزش را آغاز کند و اهتمام به مسئله مسلمانان و انسان ها نداشته باشد مسلمان نیست، گفت: این کسی که بگوید در عراق، یمن،افغانستان، سوریه، فلسطین و غزه چه می گذرد و در وجودش احساس درد این بمباران ها، این زخمی ها، این کشته را نبیند که ظالمی چه به روز آنها می آورد و او هیچ نگرانی نداشته باشد و بگوید به من ربطی ندارد این شخص اصلاً انسان نیست، لذا قرآن می فرماید: وَما لَکُم لا تُقاتِلونَ فی سَبیلِ اللَّهِ وَالمُستَضعَفینَ مِنَ الرِّجالِ وَالنِّساءِ وَالوِلدانِ شما را چه شده است که جهاد نمی کنید؟چرا در راه خدا و مستضعفین جهاد نمی کنید؟ در اینجا خیلی عجیب می باشد مستضعفین را کنار خدا قرار داده است.
رحمت رحیمیه اجازه نمی دهد نسبت به مسلمین جهان بی تفاوت باشیم
کسی می آید می گوید دفاع از سوریه ، یمن ، فلسطین و … به ما  چه ربطی دارد، ما اصلا با کسی جنگی نداریم، ما اصلا با ظالمین جنگی نداریم، ما با هیچ جا مشکلی نداریم بداند که اینجوری نیست قرآن از ما  اینجور نخواسته در نهج البلاغه می فرماید : به خدا قسم دنیای شما و آخرت شما آباد نمی شود مگر با جهاد؛ مگر ما می توانیم بایستیم ببینیم مسلمان ها به خصوص شیعیان  یا حتی غیر مسلمانان در کشوری دیگر مورد ظلم واقع شده اند و ما بی خیال باشیم، رحمت رحیمیه ما نسبت به شیعیان و مسلمانان اجازه نمی دهد ما چنین سکوتی کنیم و با سازشکاران بسازیم و اعتراضی نکنیم.
انسانها جسدی واحد دارند و از یک روح واحد خلق شدند
انسان ها از یک روح واحد خلق شده اند ، امام صادق می فرماید: والله قسم هرگز مومن مومن نیست هیچ وقت مگر اینکه نسبت به برادر دینی است مثل بدن واحد باشد.این وحدت مثل جسد واحد بودن در مومنین و در همه انسان ها خصوصا مومنین به یک اصل برمی گردد که خداوند همه انسان ها را از یک روح واحد خلق کرده است.
همه انسان ها از نور محمد و آل محمد(ص) خلق شدند
همه انسان ها از یک حقیقت واحد یعنی نور محمد و آل محمد(ص) آفریده شده اند و آنهایی که می فهمند بچه های اهل بیت (ع) هستند رحمت رحیمه دارند و آنهایی که نمی دانند اما می دانند که بنی آدم اعضای یک پیکرند رحمت رحمانیه نسبت به یکدیگر دارند. ما بچه های یک نفر هستیم ، جسماً و روحاً بچه های یک پدر و مادرمی باشیم.
علت حمایت مردم کشورهایی چون انگلیس ، فرانسه ، آمریکا از مردم مظلوم دیگر کشورها
شما وقتی نگاه می کنید در غزه  ، فلسطین ، عراق ، افغانستان ، یمن ، چه اتفاقاتی دارد می افتد، می بینید چقدر مردم خوب در انگلستان، آلمان، فرانسه، آمریکا جمع می شوند علیه اسرائیل و امریکا و حتی بر علیه کشور خودشان راهپیمایی و تظاهرات به دفاع از مستضعفین  می نمایند، هر چند می توانستند بگویند اصلا به ما چه؟ اما پلاکارد دستشان می گیرند ، حتی کتک هم می خورند، برایشان سابقه درست می شود؛ اما برایشان مهم نیست، این رحمت رحمانیه است مانند تظاهراتی که سفید پوستان به نفع سیاه پوستان انجام دادند، اما سخن از مومنین و مسلمانان که می شود رحمت رحیمیه است.

به قلم:امیرمحسن سلطان احمدی